أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

306

قانون ( فارسى )

روز بچه آوردن ؛ و اكثرا تب اگر بر زائو آيد بعد از روز دوم و سوم بچه آوردن مىآيد ، هرچند كسانى هستند كه مىگويند بايد از روز زاييدن حساب كرد ، كه در واقع اشتباه مىفرمايند . فصل دوم سروقتهاى بحران اكثريت مردم در برآورد كردن نوع و موقع وقوع بحران در بيماريهاى سخت اعتمادشان بر ماه و ماهتاب است كه نيروى مهتاب در كليهء رطوبتهاى جهان ما اثراتى آشكار دارد و تغييراتى در مواد مرطوب مىدهد . اگر مادهء رطوبى استعداد پختن و هضم شدن را داشته باشد ، مهتاب به كمكش مىآيد و كارش را زودتر انجام مىدهد . اين اكثريت مردم كه اعتماد كامل بر سير ماه و چگونگى كاربرد مهتاب دارند ، در اين باره مثالها و نمونه‌هايى مىآورند ؛ مانند مد و جزر آبها و بالا آمدن مغز در كاسهء سر - كه از افزايش روشنى ماه رخ مىدهند . وقتى كه ماه مدور و كامل است بر ميوهء درختان و سبزيجات اثر مثبت دارد آنها را مىرساند - مىگويند بنابراين شواهد حتما مهتاب تأثير بر رطوبتهاى بدن انسان دارد و برحسب تغيير و چگونگى مهتاب و مراحل ماه ، اين تأثيرپذيرى و واكنشهاى بدنى از مهتاب فرق مىكند . بيشترين تأثيرپذيرى بدن از ماه و مهتاب هنگامى است كه حالت بيمار و بيمارى برابر با تقسيمات چهار چهار مدت نورافشانى ماه باشد . بيمار در چه حالى است و مهتاب توان و ناتوانيش چند است ، حالت بحران بيمارى برحسب آن بحران را مىپذيرد و از بحران مىگذرد ؛ كه دربارهء اين تقسيم چهار چهار ايام نورافشانى ماه را دو قسمت مىكنند و هر دو بخش قسمت شده را نيز دو بخش حساب مىكنند . در اين زمينه گفته‌اند : دورهء يك ماههء ماه آسمان تقريبا بيست و نه روز و يك سوم روز است . بايد روزهايى را كه ماه در شب نمىآيد از اين مدت منها كرد . پس مىماند بيست و شش روز و نيم ؛ اين را دو بخش كنند مىشود سيزده روز و يك چهارم روز . اين نصفه را نيز نصف كنند ، يك چهارم روزهاى تأثيربخشى مهتاب حساب مىشود كه برابر است با شش روز و نيم روز و يك هشتم روز . اين يك چهارم را به دو بخش كنند ، مىشود سه روز و يك چهارم روز و يك شانزدهم روز . اين نيمه آخرى - كه عبارت از يك هشتم تقريبى مدت نورافشانى ماه است - كوچكترين فرصت و موقع بحرانى است و از اين مدت كمتر بحران رخ نمىدهد . گفتيم اكثريت بر اين عقيده‌اند و تقسيمات را - چنان كه ذكر شد - مورد اعتماد مىدانند و بر اين حساب بحران را پيش‌بينى مىكنند ؛ امّا كسانى هم هستند كه اين تقسيمات روزهاى ماه را به نوعى ديگر مىآورند و با حساب اكثريت كمى فرق مىكند و مدتهاى تقسيم‌شدهء سزاوار بحران را اندكى بيشتر به حساب مىآورند ، كه در واقع اندكى زياده‌روى كرده‌اند . پس بنابراين حسابها و تقسيمات ، مدتهايى كه ذكر شد و سزاوار بحرانند ، هرگاه در اوّل شروع مدت پيدا شدند ، يعنى نشانى از بحران وقتى پيدا شد كه با مدت سزاوار بحران همزمان